مقالات

طرح صیانت از فضای مجازی!


10/05/1400 اقتصاد جهانی

طرح صیانت از فضای مجازی!

 

برای خواندن متن طرح صیانت از فضای مجازی کلیک کنید!

 

یکی از داغ‌ترین خبرهایی که در هفته‌ی گذشته اذهان عمومی را بسیار به خود درگیر کرد، قرار گرفتن طرح صیانت از فضای مجازی در دستور کار مجلس، بر اساس اصل ۸۵ است.


اما طرح صیانت از فضای مجازی در حقیقت چیست؟

 

به گفته‌ی نهادهای دولتی، این طرح که در ۱۴ صفحه تهیه شده، به دنبال  آن است که سازوکاری برای مدیریت خدمات اصلی اینترنتی ایجاد کند. 


در حقیقت چیزی که از متن این طرح برداشت می‌شود، این است که طرح صیانت قصد دارد که تمامی محتواهای داخلی و خارجی که در دسترس کاربران ایرانی بر بستر اینترنت قرار می‌گیرد را از فیلتر یک شورای خاص عبور دهد و همه‌ی این محتواها برای در دسترس قرار گرفتن بایستی مجوز فعالیت از این شورا را دریافت کنند. مثلا اینستاگرام، پیام‌رسان‌ها یا اپلیکیشن‌ها و حتی سایت‌های خارجی همانند گوگل به عنوان پلت‌فرم محتوا-بستر باید از این شورای خاص مجوز فعالیت بگیرند.


بدیهی است اینترنت به عنوان یک شبکه جهانی، با قوانین داخلی یک کشور مانند ایران اداره نمی‌شود و تجربه نشان می‌دهد شبکه‌های بین‌المللی برای گرفتن مجوز تمایلی به مراجعه به شورای داخلی یک کشور ندارند.


این طرح با چه نقدهایی روبه‌رو است؟

 

علی‌رغم اینکه در نگارش متن این طرح از لحاظ فنی و قانونی مشکلات و موانع بسیاری وجود دارد، مهم‌ترین مسائلی که کاربران ایرانی فعال در شبکه‌های مجازی و فعالین حقوقی در این حوزه را نگران کرده است، شامل حق بر محترم دانستن حریم خصوصی، حق بر دسترسی آزاد به اطلاعات موجود در فضای مجازی، حق بر انتخاب برنامه های اینترنتی و همچنین حق بر کسب و کار در فضای مجازی است.


در حاشیه این دغدغه های اصلی، هم می توان به برخی دغدغه های فرعی از جمله حق بر ناشناس ماندن در فضای مجازی، حق بر اعتراض (صنفی-اجتماعی- سیاسی و...) و حق بر استفاده تفریحی از فضای مجازی برشمرد؛ و می‌توان گفت که این طرح تمامی این حقوق را به نوعی نقض می‌کند.


اصل ۸۵ چیست؟

 

طبق این اصل، مجلس در موارد ضروری می‌تواند اختیار وضع بعضی از قوانین را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیون‌های داخلی خود تفویض کند، در این صورت این قوانین در مدتی که مجلس تعیین می‌نماید به صورت آزمایشی اجرا می‌شود و تصویب نهایی آنها با مجلس خواهد بود. این بدان معناست که این طرح هنوز به تصویب نرسیده است و به عنوان قانون شناخته نشده است.


آیا کارزار‌های اجتماعی تأثیرگذارند؟

 

در کشورهای پیشرفته‌ی جهان کارزارها یکی از معقول‌ترین و معمول‌ترین راه‌ها برای  ابراز مطالبات اجتماعی هستند. در بسیاری از این کشور‌ها این کارزارها به رسمیت شناخته شده و با گذر تعداد رأی‌ها از عددی خاص، پارلمان‌ها موظف‌اند برای بررسی، رسیدگی و پاسخ‌گویی وارد عمل شوند. 


لازم به ذکر است که در حال حاضر کارزار بوجود آمده برای اعلام مخالفت با طرح صیانت از فضای مجازی توانسته‌ است به پر امضاء‌ترین کارزار آنلاین تبدیل شود.